از وقتی به خاطر دارم با جانورهای مختلف سر و کار داشتم، زمانی که به من می گفتند به مارمولک خانگی دست نزنم سمی است، من دست میزدم و بعضا با همان دست غذا هم خورده ام. پس تا اینجا قطعا متوجه شدید که سمی بودن دم مارمولک خانگی و اینکه مارمولک وقتی احساس خطر کند دم خودش را جدا می کند تا دشمن آن را بخورد و بمیرد کاملا مردود است. این توهمات زائیده تفکرات اشتباه عوام است.

تقریبا تمام انواع سوسمارهای کوچک، که مارمولک خانگی هم جزو آنهاست را در کنار هم بگذاریم، متوجه می‌شویم که تنها در عده ی معدودی از آنها که نوع مکانیزم دفاعی متفاوتی دارند ( مثلا تیغ های تیز ، جثه بزرگ و سرعت بسیار زیاد در کنار لانه)، بیشتر آنها یک مکانیزم دفاعی مشترک دارند و آن هم جدا کردن دم در زمان حمله دشمن است. مارمولک دم خودش را بصورت کاملا ارادی از بدنش جدا می کند و طبق واکنش طبیعی که دم بلافاصله بعد از قطع شدن انجام می دهد، شروع به حرکت می کند و دشمنان طبیعی این موجود، ذهنشان به سمت دمی که در حال جنبیدن است می رود و مارمولک از صحنه فرار می کند .

دم مارمولک به سرعت رشد کرده و جایگزین می شود و این جدا کردن چندان اتفاق غیرمعمولی در جانور محسوب نمی شود، چه بسا بسیاری از خزندگان یا پرندگان دیگر از همین دم هم تغذیه می کنند و هیچ مشکلی برایشان پیش نمی آید. 

لطفا به هیچ عنوان به این موجودات مفید کاری نداشته باشید، به توهمات و تصورات غیر علمی در خصوص سمی بودن آنها و دمشان توجه نکنید، این موجودات که از دسته بندی گونه Cyrtopodion Scabrum  هستند، در تاریخ بشریت هیچوقت کسی را نکشته اند یا باعث مرگ کسی نشده اند. بنابراین شما هم به این شایعات دامن نزنید. چندش آور بودن را هم دلیلی بر کشت و کشتار این موجودات نکنید، مارمولک خانگی یک نعمت برای اطراف ساختمان های مسکونی شماست.

آشنایی با مارمولک:

مارمولک ها، خزندگانی با پوست فلس مانند هستند که به راسته Squamata (پولک داران) و زیر راسته Lacertilia تعلق دارند. مارمولک ها بیش از 5500 گونه را تشکیل می دهند که طول آنها از 2 سانتی متر تا 3 متر با یک دم باریک، متغیر است. این گونه از خزندگان تقریباً 200 میلیون سال زنده مانده اند. وزن مارمولک ها در گونه های خاص ممکن است گاهی اوقات از 5/0 گرم تا بیش از 150 کیلوگرم باشد. مارها که جزو خزندگان شمرده می شوند، از مارمولک ها به وجود آمده اند و به گروه مارمولک های بدون عضو معروف هستند. به دلیل شباهت ظاهری ، مارمولک ها اغلب با مارها اشتباه گرفته می شوند. این خزندگان با هر محیطی سازگار هستند و در زمین، زیر زمین و آب یافت می شوند. در حالی که برخی از مارمولک ها منابع کنترل آفات و غذا هستند، برخی به عنوان آفات عمل می کنند.

انواع مارمولک خانگی

Cyrtopodion scabrum: این گونه معمولی ترین گونه مارمولک های خانگی می باشد و تقریبا در تمام خانه های ایران یافت می شود. زادآوری این گونه در طول سال بسیار زیاد می باشد، اما هر دفعه یک یا دو تخم می گذارند. دارای خال های دی پشت و انگشتانش ساده می باشد.

Cyrtopodion scabrum

Cyrtopodion heterocercum: این گونه در مناطق محدودی پراکنده شده است اما میتوان تعداد فراوانی از آن را در خانه های مسکونی نورآباد لرستان مشاده نمود. این گونه دارای خط های عرضی در پشت است. انگشتان نیز ساده می باشد

Hemidactylus flaviviridis: این گونه از گونه قبلی بزرگتر می باشد و در خانه های مسکونی استان های جنوبی ایران زیست می کنند. انگشتان این گونه به دو نیم تقسیم شده است. بدن این گونه خال های منظم و یا غیر منظم دارد.

Hemidactylus flaviviridis

Hemidactylus persicus: این گونه نیز همانند گونه قبلی در استان های جنوبی ایران پراکنده شده است. انگشتان این گونه به دو قسمت تقسیم شده است. بدن این گونه یکدست میباشد و خالی روی بدنش مشاهده نمیشود.

Hemidactylus persicus

Asaccus elisae: این گونه با داشتن انگشتانی مثلثی شکل کاملا قابل شناسایی هستند. اندازه بدنشان کوچک می باشد شبیه گونه اول. این گونه خال هایی در پشت دارد. گونه مذکور در نقاط محدودی در زاگرس پراکنده شده است و در خانه های مسکونی سرپل ذهاب (کرمانشاه) و معمولان (لرستان) دیده شده است.

Asaccus elisae

Asaccus kurdistanensis: این گونه جدیدا کشف شده و در استان کردستان پراکنده شده است. این گونه در برخی روستا های این استان ها از جمله روستای پالنگان کرمانشاه پراکنده شده اند.

Asaccus griseonotus: این گونه نیز دارای انگشتانی مثلثی شکل است. گونه مذکور در خانه های مسکونی در خرم آباد لرستان و گنجدره دلفان (لرستان) پراکنده شده است. بدنشان دارای خال های حلقوی و یا عرضی به صورت منظم و یا غیر منظم است.

Asaccus griseonotus

بزرگترین اندازه از گونه های بالا را Hemidactylus flaviviridis حدود ۸ سانتیمتر، (بدون دم) دارد و کوچکترین اندازه بدن را  Asaccus elisae و Cyrtopodion scabrum  حدود ۳ سانتیمتر، (بدون دم) دارند. هیچ کدام از این مارمولک ها سمی نمی باشند.

چرخه زندگی مارمولک

مرحله اول:تخمگذاری

مدل تخمگذاری مارمولک های بالغ، از گونه ای به گونه دیگر متفاوت است. از نظر ظاهری، تخم مارمولک ها متخلخل هستند، به این معنی که تخم ها با جذب رطوبت کشیده می شوند.

تخم مارمولک

برخی مارمولک های ماده حتی تخم های خود را دفن می کنند تا از آنها در برابر شکارچیان محافظت کنند. در این دوره جنین در داخل تخم رشد می کند. زمان تفریخ تخم ها، بسته به نوع مارمولک متفاوت است؛ به عنوان مثال تخم های مارمولک یقه دار (Frilled-neck lizard)، 70 پس از تخمگذاری به نوزاد تبدیل می شود، در حالی که در ایگوانای سبز (Green iguana)، 90روز زمان می برد تا جنین از تخم خارج شود. مارمولک ها با استفاده از دندان مخصوص، که بهcaruncle  معروف است، پوست تخم را می شکنند. پس از شکستن پوست تخم، نوزاد مارمولک 12 تا 24 ساعت درون تخم می ماند تا کیسه زرده کاملا جذب بدنش شود.

تفریخ تخم مارمولک

مرحله دوم: نوزاد مارمولک

در این مرحله، مارمولک ها قادر به مراقبت از خود هستند و نیازی به حمایت والدین ندارند. مارمولک های جوان پس از مدتی رشد کرده و به مارمولک بزرگسال تبدیل می شوند. مارمولک ها در این مرحله کاملا شبیه به مارمولک های بالغ هستند و تنها از نظر اندازه رشد می کنند.

مرحله سوم: مارمولک بالغ

مارمولک وقتی مراحل رشدی را پشت سر می گذارد، از نظر جنسی بالغ شده و آماده جفت گیری است. جفت گیری در مارمولک ها به فصل بستگی دارد؛ به عنوان مثال مارمولک یقه دار در فصل مرطوب و پر باران شروع به جفت گیری می کند. مارمولک های نر با گسترش زوایای یقه اطراف سر، سعی بر جلب توجه مارمولک های ماده دارند. پس از جفت گیری، مارمولک ماده، بسته به گونه آنها، قادر به تخمگذاری 8 تا 23 تخم است. ایگواناهای سبز معمولاً در فصل زمستان جفت گیری می کنند. ایگوانای سبز ماده می تواند 20 تا 71 عدد تخم بگذارد.

چرخه زندگی مارمولک

مارمولک‌ها چه می‌خورند؟

مارمولک های خانگی، از طیف گسترده ای از مواد غذایی تغذیه می کنند. منابع غذایی آنها عمدتا از جیرجیرک و حشرات تشکیل شده است، اما در کنار حشرات از مگس های میوه ، مگس های کوچک ، سوسک های شب رو و کرم ابریشم تغذیه می کند. مگس ، مورچه ، عنکبوت ، سوسک ، کرم و عنکبوت رایج است و به راحتی در دسترس این خزندگان است. به همین ترتیب ، قسمت عمده ای از رژیم غذایی مارمولک ها را تشکیل می دهند. با این حال، توجه داشته باشید که برخی از حشرات ، به عنوان مثال، کرم شب تاب، برای برخی از گونه های مارمولک سمی هستند. در طبیعت برخی از گونه های مارمولک تخم های حیوانات دیگر را می ربایند و می خورند. بعلاوه، برخی از مارمولک ها گوشت و مارمولک های دیگر را می خورند. مواردی از آدم خواری در میان برخی از گونه های مارمولک نیز وجود دارد. غالباً ، چنین گونه هایی تمایل به خوردن موش ، پرندگان کوچک ، مارهای کوچک و سایر جوندگان دارند.

زبان چسبناک آنها می تواند حشرات را که نزدیک آنها پرواز می کنند یا می خزند، گرفتار کند. هرچه مارمولک بزرگتر باشد غذایی که شکار می کند هم بزرگتر است. بزرگترین گونه مارمولک ها، اژدهای کومودو در بزاقش یک باکتری مخصوص دارد که شکارش را فلج و در نهایت می کشد. اژدهای کومودو شکارچی وحشی است و دیده شده که گوزن، خوک و حتی انسان شکار می کند. همه مارمولک ها گوشت خوار نیستد. ایگوآنا ها منحصرا گیاه خوار بوده و از درختان بالا می روند و برگها و میوه ها را می خورند. از آنجایی که مارمولک ها در هر قاره ای به جز قطب جنوب زندگی می کنند رژیم غذایی هر گونه مارمولک مخصوص منطقه زندگی اش می باشد.

 تغذیه مارمولک

چگونه از شر مارمولک ها خلاص شویم؟

دلیل اصلی وجود مارمولک ها در اطراف شما به دلیل وجود حشرات برای خوردن آنهاست؛ بنابراین اولین چیزی که به شما در کشتن مارمولک کمک می کند کاهش مواد غذایی آنها است. باید اطراف ساختمان را با قاتل حشرات پیشرفته پاکسازی کنید. این محصول فرمول کشنده ای برای حشرات است. برای کنترل حشرات داخل خانه، اسپری دفع کننده مارمولک را استفاده کنید. حشرات به عنوان غذا برای مارمولک ها محسوب می شوند و این محصول باعث از بین بردن حشرات می شود.

دو روش برای از بین بردن مارمولک ها وجود دارد:

پیشگیری – از ورود مارمولک به خانه جلوگیری می کند.

ریشه کن کردن – استفاده از محصولات ویژه کنترل آفات برای از بین بردن کارآمد مارمولک ها.

روش هایی جهت دور کردن مارمولک از خانه:

  • نقاط ورودی را ببندید.

یکی از بهترین راههای جلوگیری از ورود مارمولک ها این است که آنها هیچ شانسی برای ورود نداشته باشند. دنبال تمام گوشه ها و یا نقاط باز در خانه خود باشید.

درزهای دیوار را فراموش نکنید،یک سوراخ کوچک برای ورود مارمولک ها کافی است. خمیر و چسب های خراب شده در حفره های دیوار بسیار موثر هستند. چسب ها می توانند برای بستن نقاط باز مفید باشند.

  • خانه را تمیز نگه دارید.

هیچ چیزی بهتر از تمیز نگه داشتن خانه موثر نیست ، خاک و کثیفی همیشه حشرات را جذب می کند و مهمتر از همه، مارمولک ها را. تحقیقات نشان داده است که پیشرفت مشکلات خس خس کردن نفس کودکان به علت حضور مارمولک ها و سوسک ها می باشد. یک خانه تمیز نه تنها یک محیط سالم برای زندگی را فراهم می کند، بلکه همچنین به رفتن آفت ها کمک می کند.

  • از ریختن و ماندن منابع غذایی اجتناب کنید

وجود غذا در صندلی های ناهار خوری ثابت شده است که عامل دعوت کننده ای برای مارمولک ها هستند ؛ این مارمولک ها به دنبال فرصت هایی برای خوردن غذا و تغذیه شدن خود هستند. آنها دوست دارند این کار را در شب انجام دهند، برای پاک کردن جای غذا از یک ضدعفونی کننده موثر استفاده کنید. مواد غذایی را که در اطراف هستند و یا با در باز بیرون هستند را دور بریزید یا محکم در آنها را ببندید.

مارمولک ها از بوی سیر و همچنین پیاز متنفرند. آویزان کردن سیر و پیاز در اطراف خانه باعث جلوگیری از ورود آنها به خانه می شود. همچنین می توانید آب سیر یا پیاز را در محل عبور مارمولک ها اسپری کنید.

با مخلوط کردن پودر فلفل سیاه و پودر فلفل قرمز و آب و اسپری کردن آن اطراف خانه می توانید خانه را در مقابل هجوم مارمولک ها محافظت کنید.

یکی از راه هایی که می تواند مارمولک ها را از خانه دور نگه دارد استفاده از پوست تخم مرغ است. بوی تخم مرغ مارمولک ها را دفع می کند. پس از شکستن تخم مرغ پوست آن را نگه دارید و در اطراف خانه مخصوصا درها و پنجره ها پخش کنید.

معمولا از نفتالین برای دور نگه داشتن بید و برخی حشرات استفاده می شد اکنون مشخص شده است که نفتالین برای مارمولک ها هم کاربرد دارد آنها از بوی تند نفتالین بیزارند. برای دور نگه داشتن آنها از خانه می توانید قرص های نفتالین را در قفسه ها و طبقات قرار دهید.

حیاط خود را با پرهای طاووس تزئین کنید. مارمولک ها به طور غریزی از پرندگان بزرگ می ترسند (چون به طور طبیعی غذایشان هستند) و از این مکان ها دور می شوند.

کنترل مارمولک

در صورت مشاهده مارمولک در منازل خود، با ما تماس بگیرید. تیم ما در کمترین زمان ممکن به منزل شما میاید و اقدام به دفع مارمولک می نماید. 

تیم های حرفه‌ای شرکت ورسا صنعت سبز، با به کارگیری جدیدترین متدهای مبارزه با آفات، بر آن است تا این موجودات مفید را از بین نبرد و تنها به دور کردن همیشگی آن ها از منازل شما اکتفا میکند.

((اعتماد شما، اعتبار ماست))

جهت مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید
02166036378 & 02166084543